PIELĘGNACJA BYLIN

Byliny są to wieloletnie rośliny zielne, czyli rośliny wytwarzające niezdrewniałe lub tylko częściowo zdrewniałe pędy.
Ich część nadziemna zamiera pod koniec okresu wegetacyjnego.
Na wiosnę, z zimującej w gruncie części podziemnej, wyrasta nowa, młoda roślina.
Istnieją również byliny zimozielone, np. Bergenia sercowata (Bergenia cordifolia), czy Kopytnik pospolity (Asarum europaeum).

Jest to grupa roślin bardzo zróżnicowana, pod względem wymagań siedliskowych oraz walorów estetycznych, mająca szerokie zastosowanie w ogrodnictwie.

W przypadku roślin o liściach sezonowych, których część nadziemna zamiera na zimę wskazane jest usuwanie zaschniętej części rośliny, w celu ułatwienia wzrostu nowym, tegorocznym pędom.
Zaschnięte części naziemne bylin bywają atrakcyjnym akcentem dekoracyjnym w ogrodzie (trawy ozdobne, zaschnięte kwiatostany np. lawendy, tawułki, czy nawłoci).
Poza tym, spełniają funkcję ochronną, zabezpieczając część podziemną przed mrozem.
Obcina je się zatem dopiero na wiosnę.

Cięcie
Należy usuwać przekwitnięte kwiatostany. Rośliny tracą dużo energii na zawiązywanie nasion, poza tym zaschnięte kwiatostany obniżają walory dekoracyjne roślin.
Zabieg ten przedłuża kwitnienie oraz, w niektórych przypadkach stymuluje powtórne zakwitnięcie rośliny w czasie danego sezonu wegetacyjnego.
Usuwamy również uschnięte liście i połamane, czy uszkodzone w inny sposób pędy.

Odmładzanie
Niektóre byliny wymagają odmładzania. Polega to na wykopaniu, usunięciu części słabych, starych i chorych i posadzenie młodych przyrostów.
Inne byliny, np. Skalnica (Saxifraga Sp.) mają tendencje do ‘łysienia’ od środka kępy.
Należy wówczas część brzegu kępy posadzić w miejsce obumarłych roślin po jej środku.
Zabiegi takie najlepiej przeprowadzać wczesną wiosną lub też jesienią.
Można też tez w innych terminach, pod warunkiem dostatecznej wilgotności podłoża.
Dotyczy to również przesadzania roślin.

Odchwaszczanie
Ważnym zabiegiem pielęgnacyjnym jest regularne odchwaszczanie rabat bylinowych.
Często roślinność niepożądana w szybkim tempie potrafi zdominować rośliny ozdobne, zwłaszcza te, o niewielkich rozmiarach.

Ochrona przed chorobami i szkodnikami
Niezbędna jest obserwacja stanu zdrowotnego roślin.
W przypadku stwierdzenia żerowania szkodników lub występowania innych patogenów wskazane jest stosowanie interwencyjnych zabiegów chemicznych.

Nawożenie
Rabaty bylinowe powinno się systematycznie nawozić. Można stosować nawozy organiczne lub wieloskładnikowe nawozy mineralne.
Obecnie dostępna jest na rynku szeroka gama nawozów, od tych uniwersalnych po mieszanki przeznaczone dla poszczególnych gatunków roślin.
Dawki i terminy, w zależności od wybranego nawozu stosujemy według zaleceń producenta.

Nawadnianie
Istotne jest dostarczanie roślinom odpowiedniej ilości wody, zwłaszcza w upalne dni.
Potrzeby wodne bylin są zróżnicowane, dlatego istotne jest grupowanie ich w sposób uwzględniający te potrzeby.
Optymalnym rozwiązaniem jest instalacja automatycznego systemu nawadniającego.
Linie kroplujące dostarczają niezbędnej roślinom wody w okolice strefy korzeniowej, nie mocząc przy tym rośliny, co np. sprzyja rozwojowi chorób grzybowych.

Aby ograniczyć straty wody związane z parowaniem oraz ograniczyć rozrost chwastów, glebę wokół roślin korzystnie jest wyściółkować (patrz: „Ściółkowanie roślin”).

Do roślin nie mających zbyt wysokich wymagań wodnych należą m. in.: Skalnica (Saxifraga Sp.), Gozdziki (Dianthus Sp.), macierzanki (Thymus Sp.), rozchodniki (Sedum Sp.) , rojniki (Sempervivum Sp.), karmniki (Sagina Sp.) i inne gatunki.
Rośliny te nadają się, w związku z tym świetnie do ogrodu skalnego, nie wymagającego dodatkowego nawadniania.
Należy jednak pamiętać, że rośliny te wymagają za to pełnego nasłonecznienia i przepuszczalnej gleby.

Większość roślin potrzebuje dość obfitego nasłonecznienia. Istnieje jednak spora grupa roślin odpowiednich na stanowiska cieniste.
Do roślin takich możemy zaliczyć : Kopytnik pospolity (Asarum europaeum), Serduszkę okazałą (Dicentra spectabilis), Parzydło leśne (Aruncus dioicus) , Runiankę japońską (Pachysandra terminalis), Tawułki (Astilbe. Sp. ), Dąbrówkę rozlogową (Ajuga reptans) , Konwalię majowa (Convallaria majalis), Funkie (Hosta Sp. ), zawilce (Anemone Sp. ) i inne byliny.
Dosyć duże wymagania wodne mają między innymi: Niezapominajka błotna (Myosotis palustris), Houtunia sercowata (Houttuynia cordata), Knieć błotna (Caltha palustris), Przywrotnik ostroklapowy (Alchemilla mollis), Kosaćce (Iris Sp. ), Pełniki (Trollius Sp. ), czy Tawułki (Astilbe. Sp. ).

Przed wprowadzeniem do ogrodu nowego gatunku byliny polecamy poświęcenie chwili czasu i zapoznanie się z jej wymaganiami siedliskowymi, w celu zapewnienia jej optymalnych warunków rozwoju.
Odwdzięczy się ona z pewnością zdrowym wyglądem, bujnym wzrostem, czy obfitym kwitnieniem.

Tekst: inż. Magdalena Kardasz